Kadın İstihdamında Kriz: Ekonomik Kayıplar Büyüyor
2 Mayıs 2026 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu tarafından yayımlanan “Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar” adlı rapor, doğum sonrası kadınların iş hayatından hızla kopma eğilimini gözler önüne serdi. Yapılan kapsamlı araştırma, 1,4 milyon kadının katılımıyla gerçekleştirildi ve bu durumun ekonomi üzerinde yüz milyarlarca liralık kayıplara neden olduğu tespit edildi.
İLK YILDAKİ KAYIP ORANI ÇARPICI
Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, kadınların doğum sonrası ilk iki ayda işten ayrılma oranı yüzde 3,7 olarak kaydedilirken, bu oran altıncı ayda yüzde 39,9’a, bir yıl sonra ise yüzde 56,5’e kadar çıkıyor. Elde edilen veriler, ani bir ayrılıktan ziyade zamanla artan bir işten çıkma sürecinin yaşandığını gösteriyor. Kadınların işten ayrılmasında; bakım sorumluluğunun büyük ölçüde kendilerine yüklenmesi, iş ve aile dengesi kurma zorluğu, esnek çalışma imkanlarının kısıtlı olması ve yetersiz bakım hizmetleri gibi faktörler etkili.
KADIN HAKLARINDAN YARARLANMA DÜŞÜK
Rapora göre kadınların yalnızca yüzde 24,22’si ücretsiz izin alma hakkından yararlanabiliyor. Ücretsiz izin ve yarı zamanlı çalışma gibi hakların kullanım oranlarının oldukça düşük olduğu dikkat çekiyor.
EKONOMİYE MALİYETİ: YÜZ MİLYARLARCA LİRA
2016-2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılan ve geri dönmeyen 309 bin 581 kadının yarısının istihdamda kalması durumunda, 797 milyar TL prim geliri ve 491 milyar TL vergi geliri elde edilebileceği hesaplandı. Bu kayıplar, sorunun makroekonomik etkilerini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
ÇÖZÜM İÇİN: AİLE DOSTU POLİTİKALAR
Rapor, çözüm önerisi olarak bütüncül politikalar geliştirilmesini öneriyor. Gelir güvencesi, ebeveyn izinleri, bakım sorumluluğunun paylaşılması, yaygın ve uygun fiyatlı kreş hizmetleri ile esnek ve güvenceli çalışma modelleri, kadınların iş hayatına dönüşünü destekleyen temel adımlar arasında yer alıyor.
İŞE DÖNÜŞ OLURKEN, SORUN DEVAM EDİYOR
İşten ayrılan kadınların yüzde 64,33’ü yeniden kayıtlı istihdama dönse de ortalama dönüş süresi 13,3 ay olarak kaydediliyor ve yalnızca yüzde 15,9’u eski iş yerine geri dönebilmekte. Kadınların yüzde 48,2’si aynı sektöre, yüzde 53,1’i ise aynı mesleğe dönme fırsatı buluyor.
KÜÇÜK İŞLETMELERDE RİSKLER ARTMAKTA
Eğitim ve sağlık gibi düzenli çalışma saatine sahip sektörlerde işten ayrılma oranı daha düşükken, vardiyalı ve emek yoğun sektörlerde bu ayrılıklar daha fazla yaşanıyor. Büyük işletmelerde işten ayrılma oranı yüzde 15 civarındayken, küçük işletmelerde bu oran yüzde 43’e kadar çıkmaktadır. Bu durum, kurumsal imkanların ve esnek çalışma şartlarının kadınların iş hayatında kalmalarında kritik bir rol oynadığını göstermektedir.
